Rolandfealty

Het Feodaal Stelsel

Toen het West-Romeinse Rijk in elkaar stortte, probeerden enkele plaatselijke leiders zich te herorganiseren. De bewoners van Limburg waren Germanen die in het Romeinse Rijk mochten wonen in ruil voor hun diensten en de grenzen (ook wel “limes” geheten) te bewaken.

Zo kwamen de Franken (ook Germanen) de streken bevolken als nieuwe elite. Zij brachten daarmee ook hun gewoonten en tradities mee. Eén daarvan was het feodaal stelsel.

RolandfealtyDe basis van het feodalisme was dat krijgers die meevochten met een koning, ook recht kregen op veroverde gebieden. Onder Karel de Grote was het Frankische rijk zo enorm geworden, dat nog extra veroveren zinloos was. De efficiëntie in het besturen was bovendien volledig zoek. De koning moest constant rondreizen om zijn gezag te laten gelden. Er waren ambtenaren nodig die het land dienden in naam van de koning.

Dus stelde de koning (de leenheer) graven en hertogen (de leenmannen) aan die over stukken land regeerden. In ruil hiervoor moesten ze belastingen betalen hem bijstaan in zijn leger in tijden van oorlog. De graven van Loon en Gulik en de hertogen van Limburg, Brabant en Bourgondië waren allen leenmannen van de Duitse keizer of Franse koning. Indien ze overleden, werd de titel en het land geërfd door een van zijn kinderen (meestal de oudste zoon). De leenman moest toestemming krijgen van de heer om een kasteel te bouwen.

In de werkelijkheid werden leenmannen mettertijd machtiger dan de leenheer door een efficiënter bestuur of economische vooruitgang. Een voorbeeld hiervan is de graaf van Vlaanderen. De macht van de Franse koning was zo gekrompen tot enkele kleine gebieden (Ile de France). Eeuwenlang hebben leenheren tegen leenmannen gestreden om die reden. Eén van de bekendste veldslagen daaromtrent is de Guldensporenslag in 1302. Dit feodaal stelsel was in combinatie met huwelijkspolitiek een bron van twisten en oorlogen. Het gebeurde zelfs dat de graaf van Vlaanderen (leenman) tegen zijn de Franse koning (leenheer) vocht tijdens de Honderdjarige Oorlog met Engeland.